Przedsiębiorca jak konsument? Czasami tak

Od 1 stycznia 2021 r. wchodzą w życie przepisy, które rozszerzą ochronę przedsiębiorców (prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą) zawierających umowę związaną z działalnością gospodarczą. Dotychczas szczególną ochroną objęte były transakcje zawierane pomiędzy konsumentem, a przedsiębiorcą. Po zmianach, w niektórych przypadkach, analogiczną ochronę będą miały transakcje zawierane pomiędzy przedsiębiorcami.

Definicja konsumenta na gruncie kodeksu cywilnego nie ulega zmianie. Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Na czym polega zmiana?

Ustawodawca wprowadził do kodeksu cywilnego nowy przepis, art. 385^5, zgodnie z którym „Przepisy dotyczące konsumenta, zawarte w art. 385¹–385³, stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej”.

Oznacza to, że jeśli przedsiębiorca zawrze umowę np. sprzedaży z innym przedsiębiorcą,  ale zakup ten nie będzie miał charakteru zawodowego (nie będzie wynikał z przedmiotu działalności nabywcy), umowa między firmą sprzedającą, a firmą kupującą nie będzie mogła być już dowolnie regulowana.  W przypadku zawarcia w umowie, regulaminie e-sklepu, regulacji sprzecznych z prawem (tzw. klauzul abuzywnych, niedozwolonych, o których mowa w art. 385¹–385³ k.c.), nie będą one co do zasady obowiązywać nabywcy-przedsiębiorcy.

Przykładowe umowy, których dotyczy nowela

1. Przedsiębiorca-mechanik samochodowy zapisuje się na dodatkowe szkolenie zawodowe. Szkolenie jest bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą, dlatego może stanowić koszt uzyskania przychodu, ale szkolenie nie wynika z przedmiotu działalności mechanika. Ochrona będzie rozszerzona.
2. Przedsiębiorca-mechanik samochodowy kupuje części samochodowe. W tym przypadku ochrona nie zostanie rozszerzona, bowiem zakup jest bezpośrednio związany z działalnością, ale wynika także z przedmiotu działalności (części zostaną użyte do naprawy, mogą zostać sprzedane).
3. Przedsiębiorca-kosmetyczka zakupuje do swojego gabinetu meble, które są niezbędne do prowadzenia działalności, ale zakup ten nie wynika z jej przedmiotu działalności. Ochrona będzie rozszerzona.
4. Przedsiębiorca- kosmetyczka zakupuje zestaw pielęgnacyjny kosmetyków, które zostaną wykorzystane w gabinecie do zabiegów. W tym przypadku ochrona nie zostanie rozszerzona, ponieważ zakup wynika z przedmiotu działalności.

Jakie korzyści uzyskają przedsiębiorcy?

Oprócz zakazu stosowania tzw. klauzul niedozwolonych, które w przypadku zawarcia ich w umowie nie będą obowiązywały, przedsiębiorca będzie szerzej chroniony dzięki rękojmi. Sprzedający nie będą już mogli wyłączyć rękojmi dlatego, że kupujący jest przedsiębiorcą.

Przedsiębiorca zawierający umowę z innym przedsiębiorcą, która dla niego nie będzie miała charakteru zawodowego, uzyska także możliwość odstąpienia od umowy zawartej na odległość poza lokalem przedsiębiorstwa w terminie 14 dni lub nawet 12 miesięcy, jeżeli sprzedawca nie poinformuje o prawie odstąpienia od umowy.

Przedsiębiorcy nadal nie będą mogli ubiegać się o pomoc u rzeczników praw konsumenta, ani też u Prezesa UOKiK. Te instytucje wciąż pozostają bowiem wyłącznie do dyspozycji konsumentów w rozumieniu kc.